ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΕΞΩ

Plot

Η Βαλέρια Γκολίνο λάμπει στον πρωταγωνιστικό ρόλο του «Γυναίκες Έξω», μιας, βασισμένης σε αληθινή ιστορία, ταινίας για τις απρόσμενες συναντήσεις που μπορούν να αλλάξουν μια ζωή.

Παγκόσμια πρεμιέρα στο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ Καννών

Ρώμη, 1980. Η Γκολιάρντα Σαπιέντσα βλέπει το μεγάλο της έργο και καρπό δέκα χρόνων δουλειάς, «Η Τέχνη της Χαράς», να απορρίπτεται από όλους τους ιταλικούς εκδοτικούς οίκους. Οικονομικά εξαντλημένη και βαθιά απογοητευμένη, θα βρεθεί στη φυλακή για μια μικροκλοπή. Όμως, η απρόσμενη συνάντησή της με τις νεαρές συγκρατούμενες της αποδεικνύεται μια εμπειρία που της αλλάζει τη ζωή.

Μετά την αποφυλάκισή τους, οι γυναίκες συνεχίζουν να συναντιούνται μέσα στο αποπνικτικό καλοκαίρι της Ιταλίας. Η Γκολιάρντα αναπτύσσει έναν βαθύ και ουσιαστικό δεσμό με τη Ρομπέρτα, μια νεαρή κατά συρροή παραβάτη του νόμου και πολιτική ακτιβίστρια. Μέσα από αυτή τη σχέση, που κινείται στα όρια της φιλίας, της συγγένειας και της εξέγερσης, και που κανείς έξω από τη φυλακή δεν μπορεί να καταλάβει πραγματικά, η Γκολιάρντα θα ξαναβρεί τη χαρά της ζωής και την ορμή να γράψει ξανά.

Μια ταινία για μια σπουδαία λογοτεχνική φωνή

To «Fuori» είναι μια ταινία αφιερωμένη στη Γκολιάρντα Σαπιέντσα (1924–1996), μία από τις σημαντικότερες και πιο ριζοσπαστικές φωνές της ιταλικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Παρότι το έργο της υπήρξε βαθιά πρωτοποριακό, η αναγνώρισή της ήρθε ουσιαστικά μετά τον θάνατό της, με την έκδοση του μεγάλου της μυθιστορήματος «Η Τέχνη της Χαράς» (L’arte della gioia), στο οποίο αφιέρωσε σχεδόν δέκα χρόνια από τη ζωή της.

Συγγραφέας, ηθοποιός, διανοούμενη, και κατεξοχήν ελεύθερο πνεύμα, η Γκολιάρντα Σαπιέντσα δεν χωρούσε ποτέ σε εύκολους ορισμούς. Κόρη άθεων και σοσιαλιστών γονέων, εισήχθη μόλις στα 16 της χρόνια, με υποτροφία, στην Ακαδημία Δραματικής Τέχνης της Ρώμης. Μετά τις σπουδές της αφοσιώθηκε στο θέατρο και τον κινηματογράφο, συνεργαζόμενη με σπουδαίους σκηνοθέτες όπως ο Λουκίνο Βισκόντι, ο Αλεσάντρο Μπλαζέτι και ο Τσίτο Μαζέλι, με τον οποίο συνδέθηκε και προσωπικά για πολλά χρόνια.

Ήταν μια περίοδος έντονης δημιουργικότητας: παράλληλα με την υποκριτική, γύρισε ντοκιμαντέρ, συμμετείχε στη συγγραφή σεναρίων, και συναναστράφηκε τους σημαντικότερους διανοούμενους της Ρώμης. Ο θάνατος της μητέρας της το 1953 τη βύθισε σε μια βαθιά υπαρξιακή κρίση, που οδήγησε σε μια απόπειρα αυτοκτονίας, τη νοσηλεία της σε κλινική και την τραυματική εμπειρία των ηλεκτροσόκ. Στα μέσα της δεκαετίας του ’60, ωστόσο, αποφάσισε να ανακτήσει τον έλεγχο της ζωής της: διέκοψε την ψυχανάλυση και, μέσα από τη γραφή, άρχισε ξανά να επιστρέφει στη ζωή.

Από εκείνη τη στιγμή και έπειτα, η γραφή έγινε ο μοναδικός της προορισμός. Το αποκορύφωμα αυτής της διαδρομής ήταν «Η Τέχνη της Χαράς», το οποίο ολοκλήρωσε στα τέλη της δεκαετίας του ’70. Ακολούθησε ένας μακρύς και μάταιος αγώνας αναζήτησης εκδότη, που κράτησε μέχρι τον θάνατό της.

Η ευρύτερη αναγνώριση ήρθε τελικά μετά τον θάνατό της. Μετά την έκδοση της «Τέχνης της Χαράς», ήρθαν στο φως και άλλα ανέκδοτα έργα της, ενώ μέχρι σήμερα τής έχουν αφιερωθεί μονογραφίες, μελέτες, θεατρικές παραστάσεις, δημόσιες αναγνώσεις και εκδηλώσεις. Πάντα μπροστά από την εποχή της, η Σαπιέντσα διαβάζεται και αγαπιέται πλέον διεθνώς, με το έργο της να μοιάζει όλο και πιο προφητικό και επίκαιρο, στην αδιάλλακτη διεκδίκηση της προσωπικής και συλλογικής ελευθερίας.

Το «Fuori» εστιάζει σε μια καθοριστική στιγμή της ζωής της: τη σύντομη φυλάκισή της το 1980, έπειτα από αυτό που η ίδια χαρακτήρισε «πρόκληση»: την κλοπή κάποιων κοσμημάτων από μια φίλη της. Εξαντλημένη από τις συνεχείς απορρίψεις των εκδοτών, σε δεινή οικονομική κατάσταση και βαθιά απογοητευμένη από ένα πνευματικό περιβάλλον ανίκανο να δεχτεί την ακραία ελευθερία της γραφής της, η Σαπιέντσα κατέληξε στη φυλακή Ρεμπίμπια της Ρώμης.

Αντιμέτωπη με την καθημερινότητα της φυλακής, προσέγγισε την εμπειρία με την ανάγκη της μαρτυρίας. Στα μάτια της διανοούμενης, τότε πια γύρω στα πενήντα, η φυλακή φάνηκε αμέσως ως καθρέφτης των κοινωνικών ανισοτήτων και αδικιών - αλλά και ως ένας χώρος όπου, με την κατάργηση των ταξικών διαχωρισμών, μπορούσαν να γεννηθούν η αλληλεγγύη, η φιλία και οι αυθεντικές ανθρώπινες σχέσεις.

Αυτός ο «άγνωστος πλανήτης που περιστρέφεται σε τροχιά πολύ κοντά στην πόλη μας», όπως τον περιέγραψε, αποδείχθηκε καθοριστικός τόσο για την ύπαρξή της όσο και για το έργο της. Από αυτή την εμπειρία γεννήθηκαν τα βιβλία «L’Università di Rebibbia» και «Le Certezze del Dubbio», όπου η Σαπιέντσα διατυπώνει την πεποίθηση ότι η φυλακή αποτελεί απλώς την πιο ακραία μορφή εγκλεισμού και ότι «έξω», στην κοινωνία, υπάρχουν πιο ύπουλες και εξίσου επικίνδυνες μορφές καταναγκασμού και περιορισμού της ελευθερίας.

Το «Fuori», μια ειλικρινής προσπάθεια κινηματογραφικής αποτύπωσης αυτής της κατάθεσης ψυχής, έχει την τύχη να καθοδηγείται από τον Μάριο Μαρτόνε, έναν δημιουργό που συλλαμβάνει όσο λίγοι το πνεύμα του ιταλικού σινεμά και τις πολιτικές, κοινωνικές, θρησκευτικές και περιφερειακές του διαστάσεις. Γεννημένος στη Νάπολη, ο Μαρτόνε υπήρξε προπομπός μιας ολόκληρης γενιάς σημαντικών Ιταλών σκηνοθετών -ανάμεσά τους οι Πάολο Σορεντίνο, Πιέτρο Μαρτσέλο και Ματέο Γκαρόνε- ενώ το «Fuori» σηματοδοτεί την τρίτη του συμμετοχή στο Διαγωνιστικό Τμήμα των Καννών, έχοντας παράλληλα επτά παρουσίες στο Φεστιβάλ Βενετίας.

Καθοριστική είναι και η παρουσία της πρωταγωνίστριας Βαλέρια Γκολίνο, μιας ηθοποιού που αποπνέει σπάνια ανθρωπιά, υπομονή και εσωτερικότητα. Ο ρόλος της Σαπιέντσα βρίσκεται σε δημιουργική συγγένεια με τη διαδρομή της ίδιας της Γκολίνο, η οποία υπήρξε σκηνοθέτης και συνδημιουργός της τηλεοπτικής μεταφοράς του «The Art of Joy» σε μίνι σειρά έξι επεισοδίων για το Sky Atlantic το 2025.

Λειτουργώντας ταυτόχρονα ως οξυδερκής μελέτη πολύπλοκων γυναικείων χαρακτήρων, δράμα εγκλεισμού και ιδιότυπη λογοτεχνική βιογραφία, το «Fuori» συνιστά έναν συγκινητικό και τελικά ανυψωτικό φόρο τιμής στη μη συμμόρφωση στις κοινωνικές και υπαρξιακές συμβάσεις.

Ο σκηνοθέτης Μάριο Μαρτόνε μιλά για την ταινία

Το καλοκαίρι δύο φίλων που γνωρίστηκαν στη φυλακή και η ευτυχισμένη, άσκοπη περιπλάνησή τους αποτελεί τον πυρήνα του «Fuori», μιας ταινίας που δεν επιχειρεί να λειτουργήσει ως βιογραφία της Γκολιάρντα Σαπιέντσα. Το φιλμ βασίζεται σε δύο από τα βιβλία της, όπου η αλήθεια αναμειγνύεται με τη φαντασία - μια προσέγγιση που υιοθέτησα και εγώ. Επέστρεψα στους πραγματικούς τόπους της ζωής της, στη φυλακή Ρεμπίμπια της Ρώμης, κινηματογραφώντας μαζί με τις κρατούμενες, και ανακάλεσα τη Ρώμη του 1980 χωρίς ανακατασκευές, ανακαλύπτοντας τη σημερινή πόλη μέσα από τον φακό μου.

Το «Fuori» μού επέτρεψε να κινηθώ χωρίς περιορισμούς, να δουλέψω σε μεγάλες κινηματογραφικές σεκάνς που δεν οδηγούσαν απαραίτητα σε κάποιο συμπέρασμα. Μου επέτρεψε επίσης να παρασυρθώ, να αφεθώ στον άνεμο της Γκολιάρντα Σαπιέντσα και των γυναικών που πρωταγωνιστούν σε αυτή την ταινία: της Ιπολίτα Ντι Μάτζο, που συνυπέγραψε το σενάριο, της Βαλέρια Γκολίνο, της Ματίλντα Ντε Αγκέλις και της Ελοντί.