Η ΠΙΟ ΠΛΟΥΣΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Plot

Η σπουδαία Ιζαμπέλ Ιπέρ είναι η πλουσιότερη γυναίκα στον κόσμο - και πρωταγωνίστρια ενός αληθινού, διαβόητου σκανδάλου που συγκλόνισε τη Γαλλία. Μια απολαυστική ιστορία εξουσίας, χρήματος και χειραγώγησης, που έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Καννών, στο επίσημο πρόγραμμα – εκτός συναγωνισμού.

Βραβείο Σεζάρ Καλύτερης Αντρικής Ερμηνείας 2026 για τον Λοράν Λαφίτ.

Η Μαριάν Φαρέρ, κληρονόμος μιας αμύθητης αυτοκρατορίας καλλυντικών, μοιάζει να τα έχει όλα, εκτός από αγάπη και ελευθερία. Όταν γνωρίζει τον Πιερ-Αλέν Φαντέν, έναν εκκεντρικό και φιλόδοξο φωτογράφο, κατά τη διάρκεια μιας φωτογράφισης, ανάμεσά τους γεννιέται μια φιλία απρόβλεπτη, αμφίσημη και επικίνδυνη. Εκείνος της προσφέρει μια διέξοδο από τη χρυσή φυλακή της ζωής της, ενώ εκείνη του ανοίγει την πόρτα σε έναν κόσμο αμύθητου πλούτου και προνομίων. Όσο η έλξη και η εξάρτηση μεταξύ τους μεγαλώνουν, τόσο η Μαριάν τού χαρίζει όλο και περισσότερα, εκνευρίζοντας τον περίγυρό της.

Πίσω όμως από τις κλειστές πόρτες της πιο ισχυρής οικογένειας της Γαλλίας, όλοι έχουν κάτι να κρύψουν: μια κόρη που παλεύει να προστατεύσει τη μητέρα της, ένας μπάτλερ που γνωρίζει περισσότερα απ’ όσα λέει, και μια οικογένεια με μυστικά που χάνονται στα χρόνια του πολέμου. Καθώς η σχέση της Μαριάν και του Πιερ-Αλέν εξελίσσεται σε δημόσιο σκάνδαλο, οι δυο τους βρίσκονται στο κέντρο ενός αδυσώπητου παιχνιδιού εξουσίας, χρήματος και χειραγώγησης, όπου τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται - και όπου, τελικά, ο μεγαλύτερος πλούτος μπορεί να είναι και η μεγαλύτερη κατάρα.

Ένα διαβόητο σκάνδαλο 

Η «περίφημη υπόθεση Μπετανκούρ» υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα δημόσια σκάνδαλα της σύγχρονης Γαλλίας, ένα οικογενειακό δράμα που μετατράπηκε σε πολιτικό θρίλερ και απασχόλησε επί χρόνια τα τοπικά και διεθνή μέσα ενημέρωσης. 

Στο επίκεντρο βρέθηκε η Λιλιάν Μπετανκούρ, η κληρονόμος της αυτοκρατορίας της L’Oréal και επί χρόνια η πλουσιότερη γυναίκα στον κόσμο, με περιουσία που ξεπερνούσε τα 40 δισεκατομμύρια ευρώ. Η στενή σχέση της με τον φωτογράφο και συγγραφέα Φρανσουά-Μαρί Μπανιέ, στον οποίο φέρεται να χάρισε σχεδόν ένα δισεκατομμύριο δολάρια σε χρήματα, έργα τέχνης και ακίνητα, προκάλεσε σφοδρή σύγκρουση με την κόρη της, Φρανσουάζ, η οποία κατηγόρησε τον καλλιτέχνη για χειραγώγηση και «κατάχρηση αδυναμίας» της ηλικιωμένης Μπετανκούρ.

Πολύ σύντομα, όμως, η υπόθεση ξέφυγε από τα όρια μιας διαμάχης για την κληρονομιά: ήρθαν στο φως καταγγελίες για φοροδιαφυγή, υπεράκτιους τραπεζικούς λογαριασμούς και παράνομες χρηματοδοτήσεις της προεκλογικής εκστρατείας του πρώην προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας, Νικολά Σαρκοζί. Σε μια χώρα όπου, όπως λέει και η ταινία, «οι άνθρωποι μισούν τους πλούσιους», η υπόθεση έγινε σύμβολο της αδιαφάνειας, της εξουσίας και της παρακμής της γαλλικής ελίτ.

Πάνω σε αυτό το υλικό χτίζει την «Πλουσιότερη Γυναίκα στον Κόσμο» ο Τιερί Κλιφά, ο οποίος συνυπογράφει το σενάριο μαζί με τον Σεντρίκ Ανζέ και τον Ζακ Φιεσί. Ο Κλιφά, που ξεκίνησε την καριέρα του ως δημοσιογράφος, κινείται συχνά ανάμεσα στο δράμα, το οικογενειακό μελόδραμα και το πορτρέτο ισχυρών, συχνά αντιφατικών χαρακτήρων: από το «Une vie à t’attendre» και το «Le Héros de la famille» μέχρι το πρόσφατο «Les rois de la piste», οι ταινίες του εξερευνούν τις σχέσεις εξουσίας, τις οικογενειακές ρωγμές και τα πρόσωπα που κρύβονται πίσω από τη δημόσια εικόνα. Παράλληλα, έχει συνεργαστεί στενά με μερικές από τις σημαντικότερες μορφές του γαλλικού σινεμά, όπως η Κατρίν Ντενέβ, η Ναταλί Μπαγιέ και η Φανί Αρντάν.

Στον πρωταγωνιστικό ρόλο της νέας του ταινίας, ευτύχησε να έχει τη μοναδική Ιζαμπέλ Ιπέρ, μία από τις σπουδαιότερες και πιο καταξιωμένες ηθοποιούς του ευρωπαϊκού κινηματογράφου. Με μια καριέρα που εκτείνεται σε περισσότερες από πέντε δεκαετίες και ερμηνείες σε ταινίες όπως τα «Δασκάλα του Πιάνου», «Μια Υπόθεση Γυναικών» και «Elle» μεταξύ πολλών άλλων, η Ιπέρ έχει αποδείξει ξανά και ξανά την ικανότητά της να ενσαρκώνει γυναίκες σύνθετες, αινιγματικές και αμφιλεγόμενες. Και ως Μαριάν Φαρέρ (το κινηματογραφικό alter ego της Μπετανκούρ) ισορροπεί αριστοτεχνικά ανάμεσα στην επιβλητική ψυχραιμία και σε μια σχεδόν παιδική ανάγκη για τρυφερότητα και προσοχή ως μια «βασίλισσα» που μοιάζει να χάνεται μέσα στο ίδιο της το παλάτι. 

Περισσότερο από μια απλή αναπαράσταση ενός διάσημου σκανδάλου, η «Πλουσιότερη Γυναίκα στον Κόσμο» μετατρέπει μια ιστορία για δισεκατομμύρια, πολιτική και οικογενειακές ίντριγκες σε ένα σκοτεινά κωμικό, σχεδόν σατιρικό πορτρέτο. Και με φόντο έναν κόσμο εκλεπτυσμένης πολυτέλειας, σαν μια γαλλική εκδοχή του «Succession», έρχεται να μας θυμίσει ότι πίσω από κάθε αμύθητη περιουσία μπορεί να κρύβεται κάτι αναπάντεχα επικίνδυνο: η απόλυτη μοναξιά.

Ο σκηνοθέτης Τιερί Κλιφά μιλά για την ταινία

Η ταινία σας είναι εν μέρει εμπνευσμένη από την περίφημη «υπόθεση Μπετανκούρ». Πώς τράβηξε αυτή η ιστορία αρχικά την προσοχή σας;

Άρχισα να παρακολουθώ την υπόθεση από τη στιγμή που βρέθηκε στα πρωτοσέλιδα. Πολύ γρήγορα, όμως, πέρα από τη δημοσιογραφική υπερβολή, ένιωσα την ανάγκη να καταλάβω τι πραγματικά είχε συμβεί, τόσο σε προσωπικό επίπεδο όσο και σε ένα πιο ευρύτερο, σχεδόν «οικουμενικό» επίπεδο. Διάβασα, έψαξα, προσπάθησα να δω πέρα από την επιφάνεια της υπόθεσης και να δω τι διακυβευόταν πραγματικά.

Αυτό που ανακάλυψα ήταν μια σύνθετη, βαθιά ανθρώπινη ιστορία: ένα συγκινητικό οικογενειακό δράμα γεμάτο μυστικά και θαμμένες αλήθειες, με φόντο έναν κόσμο που στη Γαλλία παραμένει σε μεγάλο βαθμό αθέατος, δηλαδή τον κόσμο των ισχυρών βιομηχανικών οικογενειών, των οποίων η επιρροή χτίστηκε συχνά στο σκοτάδι, ιδιαίτερα μέσα από τη συνεργασία με το καθεστώς του Βισί στη διάρκεια του πολέμου.

Τότε συνειδητοποίησα πως όλο αυτό το υλικό μπορούσε να αποτελέσει την αφετηρία για μια διαφορετική ιστορία. Δεν ήθελα να ξαναπώ μια ιστορία που είχε ήδη μετατραπεί σε σκάνδαλο των media, αλλά να δημιουργήσω μια μυθοπλαστική αφήγηση. Τότε κατάλαβα ότι ήθελα αυτήν την ιστορία να την κάνω ταινία.

Η ταινία έχει πολλές αστείες στιγμές, κυρίως χάρη στον χαρακτήρα του Πιερ-Αλέν Φαντέν, που υποδύεται ο Λοράν Λαφίτ. Γιατί επιλέξατε να αφηγηθείτε την ιστορία με αυτόν τον κωμικό τόνο;

Μαζί με τον Σεντρίκ Ανζέ και αργότερα τον Ζακ Φιεσί, επιλέξαμε την κωμωδία ως τον ιδανικότερο τόνο για να προσεγγίσουμε αυτό το βαθιά ανθρώπινο υλικό κρατώντας όμως και μια ορισμένη απόσταση. Δεν θέλαμε να προκαλέσουμε οίκτο για τα συναισθηματικά αδιέξοδα των υπερβολικά πλούσιων ανθρώπων. Περισσότερο μας ενδιέφερε να δείξουμε πώς το χρήμα διογκώνει τις εντάσεις και τις ανισορροπίες μέσα στις ανθρώπινες σχέσεις.

Για μένα, αυτή δεν είναι μια ιστορία που σου ζητά να κρίνεις τους ήρωές της, αλλά μια ιστορία που σε καλεί να τους παρακολουθήσεις. Να αναρωτηθείς, να νιώσεις αμηχανία, ακόμη και δυσφορία κάποιες στιγμές - κι αυτό ακριβώς είναι που την κάνει τόσο συναρπαστική.

Ένα από τα βασικά θέματα της ταινίας είναι το παρελθόν της οικογένειας, η σχέση της με τον δωσιλογισμό και τον αντισημιτισμό. Γιατί ήταν σημαντικό για εσάς να το συμπεριλάβετε;

Ήταν απολύτως απαραίτητο, γιατί ήταν ένα από τα στοιχεία που με τράβηξαν εξαρχής στην αληθινή ιστορία. Δεν το αντιμετώπισα σαν ένα μήνυμα που έπρεπε να περάσω, αλλά σαν ένα «υπόγειο ρεύμα» που διατρέχει την αφήγηση και της δίνει ένταση και βάθος. Αν η ταινία έχει μια πολιτική διάσταση, αυτή προκύπτει φυσικά, σχεδόν παρά τη θέλησή της, μέσα από το βάρος της ιστορικής αλήθειας. Δεν ήθελα ποτέ αυτή η πλευρά να επισκιάσει την κωμωδία ή τη μυθοπλασία, αλλά ένιωθα ότι δεν μπορούσα και να την αγνοήσω.

Αυτό που με ενδιέφερε ήταν να δείξω μια μορφή καθημερινού, σχεδόν ασυνείδητου αντισημιτισμού: κάτι που έχει ενσωματωθεί στον τρόπο με τον οποίο διαμορφώθηκαν αυτοί οι άνθρωποι, ο κόσμος τους και η εποχή τους.

Πώς προσεγγίσατε, ως σεναριογράφος και σκηνοθέτης, χαρακτήρες που συχνά δεν είναι ιδιαίτερα συμπαθείς;

Δεν προσπάθησα ποτέ να κάνω αυτούς τους χαρακτήρες συμπαθείς, ούτε να εξαναγκάσω κάποια συναισθηματική ταύτιση μαζί τους. Το μόνο που με ενδιέφερε ήταν να μείνω όσο πιο κοντά γίνεται στην εσωτερική τους αλήθεια. Είναι ταυτόχρονα τερατώδεις και βαθιά παιδαριώδεις. Αν προκύπτει κάποια συγκίνηση, αυτή έρχεται μέσα από την ευαλωτότητα και τη μοναξιά τους. 

Ήθελα οπωσδήποτε να αποφύγω το μελόδραμα. Πρόκειται για φιγούρες που είναι σημαδεμένες από την εποχή τους, ιδιόρρυθμες, κάποιες φορές υπερβολικές - και ακριβώς γι’ αυτό τον λόγο, τόσο γοητευτικές. Δεν πρέπει να φοβάσαι τις σκοτεινές πλευρές τους. Και όσο οι ηθοποιοί ενσάρκωναν αυτούς τους ανθρώπους, δεν προσπάθησαν ούτε στιγμή να τους «μαλακώσουν» ή να τους κάνουν αγαπητούς. Τους προσέγγισαν χωρίς κρίση, χωρίς να θέλουν να τους δικαιολογήσουν, κι αυτό είναι που δίνει στην ιστορία όλη της τη δύναμη.

Ποιο συναίσθημα προσπαθείτε να αποτυπώσετε μέσα από τα κοντινά πλάνα στην ταινία;

Σε αυτή την ταινία, όλοι παρακολουθούν και εξετάζουν τους πάντες. Υπάρχει μια αμεσότητα, σχεδόν μια μορφή σύγκρουσης, στις σχέσεις μεταξύ των χαρακτήρων, και το κοντινό πλάνο αποτυπώνει ακριβώς αυτή την ένταση. Δημιουργεί μια ιδιαίτερη οικειότητα, μια συνενοχή με τον θεατή: επειδή αυτοί οι άνθρωποι ζουν σε έναν δικό τους, σχεδόν ερμητικά κλειστό κόσμο, η κάμερα προσπαθεί να εισχωρήσει κι εκείνη μέσα του.

Πώς προσεγγίσατε την παρουσία του χρήματος, είτε ως κάτι ορατό είτε ως κάτι που υπονοείται;

Η γαλλική μεγαλοαστική τάξη είναι ένας κόσμος που σπάνια βλέπουμε στον κινηματογράφο κι έτσι δεν γνωρίζουμε πολλά για τους κώδικές της, τις συνήθειές της, τον απομονωμένο τρόπο με τον οποίο υπάρχει. Μαζί με τον διευθυντή φωτογραφίας, Ισάμ Αλαουιέ, θέσαμε έναν βασικό κανόνα: τίποτα δεν έπρεπε να δείχνει επιδεικτικό ή κραυγαλέο. Αντίθετα, θέλαμε τα πάντα να αποπνέουν μια αίσθηση εγκράτειας, σχεδόν ουδετερότητας. Επίσης, δούλεψα στενά με την Ιβ Μαρτέν στα σκηνικά, και η συμβολή της ήταν καθοριστική για να αποκτήσει η ταινία αυτή την αίσθηση.

Η ιστορία εκτυλίσσεται σε ένα όμορφο σπίτι, με έναν εντυπωσιακό κήπο και κομψά αντικείμενα, αλλά τίποτα δεν παρουσιάζεται σαν επίδειξη πλούτου. Με γοήτευε ακριβώς αυτό το είδος πολυτέλειας: εκείνο που δεν διαφημίζεται, αλλά είναι παντού αισθητό. 

Ο πλούτος εκφράζεται και μέσα από τα κοστούμια. Πώς δουλέψατε πάνω σε αυτό;

Με τον Γιούργκεν Ντέρινγκ και τη Λορ Βιλεμέρ δώσαμε πολύ μεγάλη σημασία στα κοστούμια, γιατί μπορούν να πουν πάρα πολλά. Ο χαρακτήρας της Ιζαμπέλ Ιπέρ, για παράδειγμα, εμφανίζεται με περίπου εβδομήντα διαφορετικά σύνολα στη διάρκεια της ταινίας, δεν επαναλαμβάνει ποτέ την ίδια εμφάνιση. 

Ήθελα η αίσθηση της πολυτέλειας να είναι ταυτόχρονα ορατή και αόρατη: κάτι που το αντιλαμβάνεσαι, το αισθάνεσαι, σχεδόν σαν μυστικό, χωρίς ποτέ να γίνεται κραυγαλέο. Αυτοί οι άνθρωποι κάνουν τα πάντα για να μη γίνονται αντιληπτοί, κι εκεί ακριβώς βρίσκεται η δύναμή τους. Το κοστούμι λειτουργεί έτσι σαν πανοπλία, αλλά και σαν ένας μυστικός κώδικας.

Η ταινία περιλαμβάνει και μια απρόσμενη μουσική σκηνή. Πώς προέκυψε;

Αυτή η σκηνή προέκυψε σχεδόν από μόνη της. Όταν ο Πιερ-Αλέν Φαντέν πηγαίνει τη Μαριάν σε εκείνο το νυχτερινό κέντρο, είναι σαν να της ανοίγει την πόρτα σε έναν άλλο κόσμο, έναν κόσμο που δεν γνωρίζει και στον οποίο δεν θα είχε μπει ποτέ από μόνη της. Προσπαθεί να της δείξει όλα όσα θα μπορούσε να είναι, όλα όσα παραμένουν απρόσιτα για εκείνη. Το τραγούδι, που ερμηνεύει η ίδια η Αν Μπροσέ και υπογράφει ο Αλεξ Μποπέν, στέκεται κάπως  «έξω» από τον χρόνο και την υπόλοιπη αφήγηση. Και αποκαλύπτει με έναν υπέροχο τρόπο την ευθραυστότητα της Μαριάν.

Κάνατε μια τολμηρή οπτική επιλογή, εντάσσοντας μαύρες οθόνες σε όλη τη διάρκεια της ταινίας. Ποια ήταν η πρόθεσή σας;

Ήταν μια στιλιστική επιλογή, την οποία αποφάσισα πολύ νωρίς. Η ταινία είναι μια πολυφωνική αφήγηση, και οι μαύρες οθόνες τής δίνουν μια δομή κατά κάποιον τρόπο. Ήθελα να διατηρήσω τη διάσταση της ιστορίας ως μιας κατάστασης που καταναλώθηκε από τα μέσα ενημέρωσης και άρα αναπόφευκτα παραμορφώθηκε μέσα από το βλέμμα της κοινής γνώμης. Οι μαύρες οθόνες μάς επαναφέρουν σε αυτή τη δημόσια διάσταση της υπόθεσης, αλλά κυρίως επιτρέπουν να αναδυθεί η οπτική του κάθε χαρακτήρα ξεχωριστά, ανεξάρτητα από όσα λέγονται στους διαλόγους.